The Human Body — A Complex Instrument
We are complex beings: physical, energetic, mental, and spiritual. Our biology came to exist in a world of varied climates, terrains, and natural resources. Historically, human beings — across continents — have eaten what was available: grains, fruits, vegetables, nuts, legumes and meat or fish. Our digestive system, our metabolism, and even our nutritional needs evolved with this varied diet.
In modern times, it’s tempting to search for a universal “ideal diet.” But when we look at human history — and at traditional holistic systems — a different picture emerges: diversity in diet, adapted to climate, activity level, body type, and need.
That’s why non-vegetarian food continues to remain “right” for many bodies: it is dense, nourishing, often very bio-available (i.e. nutrients that are easily absorbed), and — when used consciously — can support robust health, stamina, muscle and bone strength, recovery, mental clarity, and even spiritual vitality for some.
๐️ Spiritual Traditions & Philosophical Acceptance of Meat
There is a common assumption that spirituality and meat-eating are incompatible. But in truth — especially in ancient and classical Indian spiritual traditions — it has not always been so black and white. Many realized spiritual masters, and many scriptures, recognized that food choice must be aligned with individual constitution, duty (dharma), environment, and need.
Swami Vivekananda — A Real Example
-
Despite the widespread association of spirituality with vegetarianism, Vivekananda himself did not insist upon strict vegetarianism for everyone. In fact, historical accounts suggest that he consumed meat (fish or mutton) at times. (The Times of India)
-
He argued that vegetarianism might be fine for those not engaged in strenuous physical labor — but for many, especially working people requiring physical strength and stamina, meat-eating provided the nourishment required for “active life.” (vivekananda.net)
-
As he reportedly said: if plant-based food cannot adequately sustain the human system, meat-eating might be a necessary alternative. (vivekananda.net)
Such acceptance shows that even a major spiritual figure understood diet pragmatically: the body has needs. Spirituality does not have to come at the cost of bodily health.
✅ What we know from Vivekananda’s works and records about non-veg
-
According to his writings, Vivekananda accepted that there are circumstances where eating meat might be necessary. In one of the sources summarizing his letters: he said —
“I myself may not be a very strict vegetarian, but I understand the ideal. When I eat meat I know it is wrong. Even if I am bound to eat it under certain circumstances, I know it is cruel.” (spiritualbee.com)
This suggests that while he recognised a vegetarian “ideal,” he did not dogmatically enforce it — especially in circumstances where perhaps vegetarian nourishment was insufficient or unavailable.
-
In conversations with disciples, he reportedly said that people — especially from regions like East Bengal — who ate a lot of fish and meat were “much healthier,” compared to those subsisting only on vegetables. Therefore, he concluded that abandoning meat/fish for the sake of religion might not always be wise or healthy. (The News Minute)
-
In his letters and writings, Vivekananda admitted that he preferred vegetarian food when available: for instance, he wrote: “Well, I am a vegetarian … because I prefer it when I can get it.” (spiritualbee.com)
-
Some biographies and historical accounts (reflected in articles) mention that Vivekananda consumed fish and mutton. (The Times of India)
-
There’s a widely quoted — sometimes controversial — account from an observer at the time (Rev. Dr. John Henry Barrows) saying that after the first session of the World Parliament of Religions in 1893, he took Vivekananda to a restaurant, and Vivekananda asked for “beef.” (VivekaVani)
-
(Important caveat: this is an external account, not a writing of Vivekananda himself — so many scholars caution about using it authoritatively.) (VivekaVani)
-
-
In a lecture from 1896 (reported by some sources), Vivekananda reportedly addressed the issue of meat-eating vs vegetarianism, referencing that Vedantic philosophy sees all beings as manifestations of the same universal consciousness — which brings ethical complexity, but he also argued that certain rigid prohibition of meat may not be justifiable. (guidingthoughts.blogspot.com)
-
According to an analysis: “He believed animal-protein gave more strength and energy.” As per the book “The Monk as Man” by the biographer Sankar. (ThePrint)
⚠️ What Vivekananda’s stance was not — or is ambiguous / contradictory
-
Though he didn’t insist on vegetarianism for everyone, he did call vegetarianism “the ideal.” (spiritualbee.com)
-
When he was forced to eat meat (say, due to lack of choice), he acknowledged that it was “wrong” — meaning he recognized the moral/cosmic weight of taking life, even if he felt compelled by practical needs. (Hinduism Stack Exchange)
-
He seems to caution against making diet a matter of blind religious dogma — especially in a collective sense where people judge or impose their food choices on others. (Hinduism Stack Exchange)
-
At the same time, he recognised that for many hard-working people, especially labourers, vegetarian diet may not provide adequate nourishment — and in those contexts meat was a practical necessity. (spiritualbee.com)
๐ Representative Quotes & Writings / Contexts
Here are some of Vivekananda’s observed or documented statements:
| Statement / Context | Meaning / Relevance |
|---|---|
| “I myself may not be a very strict vegetarian, but I understand the ideal. … If I eat meat under certain circumstances, I know it is cruel.” (spiritualbee.com) | Accepts vegetarianism as ideal; but acknowledges life’s complexities and practical needs. |
| In conversation: “Eat large quantities of fish and meat … The country has been flooded with dyspeptic Babajis living on vegetables only… Yes, take as much of that as you can, without fearing criticism.” (The News Minute) | Critique of hypocrisy, and support for non-veg where physical strength/health demanded. |
| Votes for meat-eating for hard work / manual labourers, rejecting imposition of vegetarianism on them. (VivekaVani) | A practical social view linking nourishment to livelihood, not moral judgement. |
| Belief that forcing vegetarianism on all, especially poor labouring masses, could do more harm — “No amount of eating grass brings any good.” (ThePrint) | Recognizing that one diet doesn’t fit all; importance of context and need. |
๐ What This Means for the Larger Debate (Especially for Spiritual / Holistic Practitioners like You)
For someone like you — working in spiritual coaching, tarot, energy, and healing — Vivekananda’s stance can serve as a balanced precedent:
-
He did not preach rigid dogma: he recognized context, body needs, environment, and social reality.
-
He upheld an ideal (vegetarianism, non-violence, sattva) — yet he didn’t demonize those who diverged due to necessity or constitution.
-
He accepted that physical strength, health, and nourishment are valid spiritual needs — and if non-veg supports that for some, it’s not automatically “impure.”
-
Importantly: he urged consciousness, sincerity, honesty — not hypocrisy. If one eats meat, one must accept the moral weight; but blind judgment on others isn’t right.
This resonates strongly with a modern holistic-spiritual approach: listen to one’s body, honour one’s needs, and choose consciously — rather than bind the soul to rigid food-moralism.
⚠️ Why “Vivekananda supported non-veg” Is Sometimes Misused — and Must Be Handled With Care
-
Some stories (like beef-eating in the U.S.) come not from Vivekananda’s own writings, but from external observers (e.g. Barrows) — these are historically debated and sometimes considered unreliable. (VivekaVani)
-
Translation, editing, reinterpretation can distort subtle philosophical positions. Sometimes what is quoted as Vivekananda’s “support” is an interpretation by later writers.
-
His stance appears to shift — sometimes accepting vegetarianism as ideal, sometimes accepting meat out of necessity. That means it’s not a blanket “pro-meat” endorsement, but a contextual, fluid view.
So reference to Vivekananda should always include context: what he said, when, why — not as absolute doctrine.
๐ฏ How This Aligns with Your Spiritual Perspective (And What to Use — and How)
Since your spiritual-tarot coaching brand values intuition, body awareness, individual journey — here’s how you could use these references:
-
Show that great spiritual masters themselves honored complexity: diet, body needs, and spirituality need not be rigidly separated.
-
Encourage your students/clients to listen to their own constitution (body, energy, environment) rather than follow blanket “shoulds.”
-
Use Vivekananda’s example to argue for conscious, respectful eating — whether vegetarian or non-veg — rather than moral guilt or external judgment.
-
Teach food as part of holistic energy hygiene: what nourishes one may not nourish another; honour diversity.
Ancient Tradition & Holistic Healing: Ayurveda & Traditional Indian Texts
-
Ayurveda — one of the world’s oldest holistic health systems — does not categorically prohibit meat. Instead, it treats all food as medicine: plant-based or animal-based, depending on what the individual needs. (Easy Ayurveda Hospital)
-
In certain conditions — such as convalescence, debility, recovery from illness or physical exertion — meat or meat-based preparations (like meat soups) are prescribed because they provide strength, nourishment, and restore balance. (Wikipedia)
-
Traditional Ayurvedic texts speak of balancing one’s constitution (doshas: Vata, Pitta, Kapha), metabolic fire (agni), immunity, and overall vitality through the right kind of nourishment. For many constitutions or life conditions, that might include meat/fish — especially where bio-available proteins, saturated fats, certain minerals are beneficial. (Wikipedia)
-
Importantly: Ayurveda (and some ancient scriptures) recognized that food affects mind, mood, energy, and consciousness. So the right food is whichever supports the person’s body–mind–spirit in balance. (The Unknown Srivaishnava)
Thus, in traditional Indian spiritual and healing traditions, meat was not always rejected as sinful or taboo. Instead, dietary choice was contextual, individualized, and conscious.
⚠️ Why Some Spiritual Traditions Favor Vegetarianism — And Why That’s Not Universal
It’s also true: many spiritual traditions — including parts of Hinduism, Buddhism, Jainism — emphasize non-violence (ahimsa), compassion, purity, and sattva (peace, lightness) in diet. From that lens, vegetarianism (or even veganism) is often considered an ideal diet: light, non-violent, conducive to calmness, clarity, and stable energy. (Wikipedia)
But even within these traditions, there’s recognition: not everyone has the same body, environment, activity level or energy needs. A heavily physical laborer might need more protein and strength-building foods than someone who meditates all day in calm. A body weakened by illness might heal better with meat-based nourishment. A rapidly growing child or someone recovering from trauma might need nutrient-dense foods. This is why even ancient healers did not apply a “one-diet-fits-all” approach. (Easy Ayurveda Hospital)
In spiritual practice, when diet becomes rigid dogma rather than conscious choice, it can create guilt, imbalance, disconnection. For some, forcing a vegetarian diet when the body needs strength and nourishment can lead to weakness — physically, mentally, even spiritually.
Hence — this blog’s core stand: no one type of food choice is good for everyone. The right choice depends on the body, environment, activity, life circumstances, and inner calling.
๐ง Why Non-Vegetarian Food Makes Sense for Many Bodies
Here are some of the main reasons non-vegetarian food may be “right” for many — not because it’s inherently superior, but because our bodies sometimes ask for it:
1. Dense Nutrition & Bio-Availability
-
Meat/fish contain complete proteins, essential amino acids, fats, B-vitamins, iron, zinc, and other micronutrients that are often more readily absorbed than their plant-based counterparts.
-
For growing bodies, people with constant physical work, or those recovering from illness — meat can provide strong nourishment, strength, stamina.
2. Adaptability to Climate, Environment & Workload
-
In many climates (hot, cold, humid), or for people doing manual or intense work, energy demands are high. Meat provides concentrated energy that supports metabolic needs.
-
Traditional societies adapted to their environment: coastal regions consumed fish; mountainous or colder regions consumed meat for warmth and strength.
3. Healing, Recovery & Strength Rebuilding (Ayurvedic View)
-
According to classical Ayurvedic texts and modern interpretations, meats — or meat-based soups — are sometimes prescribed to help recovery from sickness, malnourishment, or debility. (Wikipedia)
-
Especially when digestion (agni) is strong and body constitution (dosha) requires nourishment, non-veg can be beneficial.
4. Flexibility, Conscious Choice & Body Awareness
-
Non-veg need not be consumed always — but can be part of a conscious, balanced diet.
-
Intuitive eating: tuning into what your body needs — whether energy, protein, healing, grounding, recovery — and responding accordingly.
5. Honouring Diversity of Human Needs — No Dogma
-
Spirituality does not inherently mean vegetarianism. Diet is just one layer of our physical life, and should align with our body type, climate, culture, work, health, inner frequencies.
-
Forcing vegetarianism on everyone ignores individual diversity. For some, non-veg may support their body and soul better.
๐ Awareness, Intention & Respect: The Key to Conscious Eating
If you choose to eat non-vegetarian food — the “how” matters as much as the “what.” In spiritual-conscious living, one eats with awareness, intention and respect. Here are some guiding principles:
-
Moderation: Don’t overeat. Ayurveda already warns that overindulgence (even in “good” food) can imbalance doshas. (Easy Ayurveda Hospital)
-
Quality & Source: Prefer ethically sourced, clean, fresh meat/fish. Respect the life taken. Avoid processed or unnatural meat products.
-
Balance with Other Foods: Combine meat with fresh vegetables, healthy grains, spices — support digestion (agni), avoid heavy toxins.
-
Body Listening: Watch how your body responds: digestion, energy levels, mental clarity, mood, sleep, general vitality. Adjust accordingly.
-
Spiritual Attitude: Eat with gratitude, awareness, non-wastefulness. Recognize the sacrifice involved in taking life, and don’t treat meat as “trivial.”
When eating becomes conscious, it transforms from mere consumption to a form of respect, nourishment and even sacrament.
๐ฟ Recognising That “One Diet Doesn’t Fit All”
Just as no two people have the same fingerprint — no two people have the same physiology, energy, psychological makeup, environment, karmic needs. So:
-
What’s nourishing, grounding and strengthening for one might be heavy and dulling for another.
-
What stimulates energy for one might disturb digestion or peace in another.
-
What supports a laborer’s life might destabilize a meditator’s calm.
This is why rigid judgments around diet — “vegetarian = spiritual”, or “non-veg = evil / tamas” — miss the deeper truth: food is deeply personal.
A spiritually attuned person is not bound by dogma, but by awareness, respect, and responsiveness to one’s own body and needs.
๐ง For Spiritual Enthusiasts — A Conscious Approach to Diet
If your path is spiritual, healing, energy, or transformation — here’s how you can use this understanding:
-
Feel into your body deeply. Notice your energy, digestion, clarity, mental balance. What does your body call for? Lightness? Strength? Healing? Calm?
-
Make food a conscious ritual. Before consuming, pause. Offer gratitude. Honour the life that sustains you. Eat slowly, mindfully.
-
Use diet as a tool, not a rule. Sometimes you may prefer sattvic (plant-based) diet. Sometimes, non-veg may support you better. Be flexible, compassionate.
-
Respect variation. What works for your friend may not work for you. What worked yesterday may not now. Adapt. Observe. Change if needed.
-
Avoid guilt or judgement. Spirituality is not about inflexible morality around food — it’s about harmony, growth, awareness.
๐ In Conclusion: Body, Soul & Right Food
Non-vegetarian food is not morally superior, nor is vegetarianism the absolute “spiritual ideal.” Instead:
-
Non-vegetarian food can be “right food” for many bodies — offering dense nourishment, strength, healing, vitality. Ideal for people for whom Vegetarian diet isn't enough and leads to constant mal-nourishment or deficiencies.
-
Traditional spiritual and holistic systems — like Ayurveda and even the life of revered spiritual masters — show that meat-eating has been accepted and used consciously. Not for the taste-buds but for removing health problems.
If vegetarian diet is what is truly suiting you, I would suggest you to continue to eat it. If a doctor says you need nutrition from meat, dont avoid that advice I would say.
-
What truly matters is awareness, intention, respect, and listening to one’s body.
In the end, the food you choose becomes a mirror of your relationship with your body, your environment, your inner self. Choose consciously. Honor your body. Nourish your soul.
เคฎाเคจเคต เคถเคฐीเคฐ — เคเค เค เคฆ्เคญुเคค เคเคฐ เคเคिเคฒ เคธाเคงเคจ
เคนเคฎ เคเค เคฌเคนुเคธ्เคคเคฐीเคฏ เค
เคธ्เคคिเคค्เคต เคนैं — เคถाเคฐीเคฐिเค, เคเคฐ्เคाเคค्เคฎเค, เคฎाเคจเคธिเค เคเคฐ เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเค।
เคนเคฎाเคฐी เคीเคตเคตिเค्เคाเคจ (Biology) เคเคธे เคธंเคธाเคฐ เคฎें เคตिเคเคธिเคค เคนुเค เคนै เคเคนाँ เค
เคฒเค-เค
เคฒเค เคเคฒเคตाเคฏु, เคชเคฐिเคตेเคถ เคเคฐ เคช्เคฐाเคृเคคिเค เคธंเคธाเคงเคจ เคฅे।
เคเคคिเคนाเคธ เคे เคธเคญी เคฏुเคों เคฎें, เคฎाเคจเคต เคाเคคि เคจे เคตเคนी เคญोเคเคจ เคाเคฏा เคो เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคฅा —
เค
เคจाเค, เคซเคฒ, เคธเคฌ्เคिเคฏाँ, เคฎेเคตे, เคฆाเคฒें เคเคฐ เคฎांเคธ เคฏा เคฎเคเคฒी।
เคนเคฎाเคฐी เคชाเคเคจ เคถเค्เคคि, เคเคฏाเคชเคเคฏ (metabolism) เคเคฐ เคชोเคทเคฃ-เค़เคฐूเคฐเคคें เคเคธी เคตिเคตिเคง เคเคนाเคฐ เคे เคธाเคฅ เคตिเคเคธिเคค เคนुเคं।
เคเคงुเคจिเค เคธเคฎเคฏ เคฎें เคเค “เคธाเคฐ्เคตเคญौเคฎिเค เคเคฆเคฐ्เคถ เคเคนाเคฐ” เคोเคเคจे เคी เคช्เคฐเคตृเคค्เคคि เคนै,
เคฒेเคिเคจ เคฏเคฆि เคนเคฎ เคฎाเคจเคต เคเคคिเคนाเคธ เคเคฐ เคช्เคฐाเคीเคจ เคธเคฎเค्เคฐ เคช्เคฐเคฃाเคฒिเคฏों เคो เคฆेเคें —
เคเค เคธเค्เคाเค เคธाเคฎเคจे เคเคคी เคนै:
เคญोเคเคจ เคตिเคตिเคง เคฐเคนा เคนै — เคถเคฐीเคฐ, เคเคฒเคตाเคฏु, เคीเคตเคจ-เคถैเคฒी เคเคฐ เคต्เคฏเค्เคคिเคเคค เค़เคฐूเคฐเคค เคे เค เคจुเคธाเคฐ เคฌเคฆเคฒเคคा เคนुเค।
เคเคธी เคाเคฐเคฃ, เคจॉเคจ-เคตेเค เคญोเคเคจ เคเค เคญी เค
เคจेเค เคฒोเคों เคे เคฒिเค “เคเคिเคค เคญोเคเคจ” เคนै —
เค्เคฏोंเคि เคฏเคน เคชोเคทเค, เคธเคเคจ, เคเคธाเคจी เคธे เค
เคตเคถोเคทिเคค เคนोเคจे เคตाเคฒे เคคเคค्เคตों เคธे เคญเคฐเคชूเคฐ เคนोเคคा เคนै เคเคฐ
เคธเคเคเคคा เคธे เคเคชเคฏोเค เคเคฐเคจे เคชเคฐ เคฏเคน —
-
เคถเคฐीเคฐ เคो เคฎเค़เคฌूเคค เคเคฐเคคा เคนै
-
เคธ्เคैเคฎिเคจा เคฌเคข़ाเคคा เคนै
-
เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏों เคเคฐ เคนเคก्เคกिเคฏों เคो เคชोเคทเคฃ เคฆेเคคा เคนै
-
เคฐिเคเคตเคฐी เคคेเค เคเคฐเคคा เคนै
-
เคฎाเคจเคธिเค เคธ्เคชเคท्เคเคคा เคฒाเคคा เคนै
-
เคเคฐ เคเค เคฒोเคों เคฎें เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเค เคเคฐ्เคा เคो เคญी เคธ्เคฅिเคฐ เคเคฐเคคा เคนै
๐️ เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเค เคชเคฐंเคชเคฐाเคँ เคเคฐ เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคी เคธ्เคตीเคृเคคि
เค
เค्เคธเคฐ เคฎाเคจा เคाเคคा เคนै เคि เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเคเคคा เคเคฐ เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคเค เคธाเคฅ เคจเคนीं เคเคฒ เคธเคเคคे।
เคฒेเคिเคจ เคธเคค्เคฏ เค
เคงिเค เคเคนเคฐा เคนै।
เคช्เคฐाเคीเคจ เคญाเคฐเคคीเคฏ เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเค เคชเคฐंเคชเคฐाเคं เคฎें เคฏเคน เคตिเคทเคฏ เคเคญी เคญी เคเคคเคจा “เคाเคฒा-เคธเคซेเคฆ” เคจเคนीं เคฐเคนा।
เคเค เคธिเคฆ्เคง เคธंเคคों เคเคฐ เค
เคจेเค เคช्เคฐाเคीเคจ เค्เคฐंเคฅों เคจे เคเคธ เคฌाเคค เคो เคธ्เคตीเคाเคฐ เคिเคฏा เคนै เคि —
เคญोเคเคจ เคा เคुเคจाเคต เคต्เคฏเค्เคคि เคी เคช्เคฐเคृเคคि, เคเคฐ्เคคเคต्เคฏ (เคงเคฐ्เคฎ), เคตाเคคाเคตเคฐเคฃ เคเคฐ เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคे เค เคจुเคธाเคฐ เคนोเคจा เคाเคนिเค।
เคธ्เคตाเคฎी เคตिเคตेเคाเคจंเคฆ — เคเค เคตाเคธ्เคคเคตिเค เคเคฆाเคนเคฐเคฃ
เคนाเคฒाँเคि เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเคเคคा เคो เค
เค्เคธเคฐ เคถाเคाเคนाเคฐ เคธे เคोเคก़ा เคाเคคा เคนै,
เคธ्เคตाเคฎी เคตिเคตेเคाเคจंเคฆ เคจे เคธเคฌเคे เคฒिเค เค
เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคถाเคाเคนाเคฐ เคा เคเค्เคฐเคน เคจเคนीं เคिเคฏा।
เคเคคिเคนाเคธिเค เคธ्เคฐोเคค เคฌเคคाเคคे เคนैं เคि เคตเคน เคเคญी-เคเคญी เคฎांเคธ (เคตिเคถेเคทเคเคฐ เคฎเคเคฒी เคฏा เคฎเคเคจ) เคญी เค्เคฐเคนเคฃ เคเคฐเคคे เคฅे।
(Times of India)
เคเคจ्เคนोंเคจे เคเคนा เคि —
เคญाเคฐी เคถाเคฐीเคฐिเค เคชเคฐिเคถ्เคฐเคฎ เคเคฐเคจे เคตाเคฒे เคฒोเคों เคे เคฒिเค
เคेเคตเคฒ เคถाเคाเคนाเคฐ เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคจเคนीं เคนोเคคा।
เคเคธे เคฒोเคों เคे เคฒिเค เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคเคตเคถ्เคฏเค เคถเค्เคคि เคฆेเคคा เคนै।
เคเคจเคे เคเค เคเคฆ्เคงเคฐเคฃ เคे เค
เคจुเคธाเคฐ —
เคฏเคฆि เคेเคตเคฒ เคชौเคงों เคธे เคช्เคฐाเคช्เคค เคญोเคเคจ เคธे เคถเคฐीเคฐ เคो เคชूเคฐी เคเคฐ्เคा เคจเคนीं เคฎिเคฒ เคฐเคนी เคนै,
เคคो เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคเค เคต्เคฏाเคตเคนाเคฐिเค เคตिเคเคฒ्เคช เคนो เคธเคเคคा เคนै।
(vivekananda.net)
เคฏเคน เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै เคि เคเค เคฎเคนाเคจ เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเค เคुเคฐु เคญी เคญोเคเคจ เคो เคต्เคฏाเคตเคนाเคฐिเค,
เคถเคฐीเคฐ-เคเคงाเคฐिเคค เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคฎाเคจเคคे เคฅे —
เคเคนाँ เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเคเคคा เคा เค
เคฐ्เคฅ เคถाเคฐीเคฐिเค เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคा เคค्เคฏाเค เคจเคนीं เคนै।
✅ เคตिเคตेเคाเคจंเคฆ เคे เคฒिเคिเคค เคाเคฐ्เคฏों เคธे เคो เคฌाเคคें เคธ्เคชเคท्เค เคนोเคคी เคนैं
๐น 1. เคुเค เคชเคฐिเคธ्เคฅिเคคिเคฏों เคฎें เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคเคตเคถ्เคฏเค เคนो เคธเคเคคा เคนै
เคเคจ्เคนोंเคจे เคฒिเคा:
“เคฎैं เคฌเคนुเคค เคธเค्เคค เคถाเคाเคนाเคฐी เคจเคนीं เคนूँ, เคชเคฐ เคเคฆเคฐ्เคถ เคो เคธเคฎเคเคคा เคนूँ।
เคเคฌ เคฎैं เคฎांเคธ เคाเคคा เคนूँ เคคो เคाเคจเคคा เคนूँ เคि เคฏเคน เคธเคนी เคจเคนीं เคนै।
เค
เคเคฐ เคชเคฐिเคธ्เคฅिเคคिเคฏों เคฎें เคฎเคเคฌूเคฐ เคนोเคเคฐ เคाเคจा เคชเคก़े, เคคो เคญी เคฎैं เคธ्เคตीเคाเคฐ เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคฏเคน เค्เคฐूเคฐ เคนै।”
(spiritualbee.com)
เค
เคฐ्เคฅ —
เคตे เคถाเคाเคนाเคฐ เคो เคเคฆเคฐ्เคถ เคฎाเคจเคคे เคฅे, เคชเคฐ เค
ंเคง-เค
เคจुเคเคฐเคฃ เคे เคชเค्เคท เคฎें เคจเคนीं เคฅे।
เค़เคฐूเคฐเคค เคชเคก़เคจे เคชเคฐ เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคो เคตे เคต्เคฏाเคตเคนाเคฐिเค เคฎाเคจเคคे เคฅे।
๐น 2. เคुเค เค्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เคฎเคเคฒी-เคฎांเคธ เคाเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค เค เคงिเค เคธ्เคตเคธ्เคฅ
เคเคจ्เคนोंเคจे เคเคนा เคि เคชूเคฐ्เคต เคฌंเคाเคฒ เคैเคธे เค्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เคฎเคเคฒी/เคฎांเคธ เคाเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค เคธเคฌ्เค़ी-เคเคงाเคฐिเคค เคญोเคเคจ เคตाเคฒों เคी เคคुเคฒเคจा เคฎें เค
เคงिเค เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคฆिเคเคคे เคฅे।
(The News Minute)
๐น 3. เค เคตเคธเคฐ เคฎिเคฒเคจे เคชเคฐ เคตे เคธ्เคตเคฏं เคถाเคाเคนाเคฐ เคชเคธंเคฆ เคเคฐเคคे เคฅे
เคเคจ्เคนोंเคจे เคฒिเคा —
“เคฎैं เคถाเคाเคนाเคฐी เคนूँ… เค्เคฏोंเคि เค
เคตเคธเคฐ เคฎिเคฒเคจे เคชเคฐ เคฎैं เคฏเคนी เคชเคธंเคฆ เคเคฐเคคा เคนूँ।”
(spiritualbee.com)
๐น 4. เคเคจเคे เคीเคตเคจเคตृเคค्เคค เคฎें เคฎเคเคจ-เคซिเคถ เคा เคเคฒ्เคฒेเค เคฎिเคฒเคคा เคนै
(Times of India)
๐น 5. 1893 เคฎें เคตिเคถ्เคต เคงเคฐ्เคฎ เคธंเคธเคฆ เคे เคเค เคเคฅเคจ เคฎें “เคฌीเคซ़” เคฎाँเคเคจे เคा เคฆाเคตा
เคฏเคน เคตिเคตाเคฆाเคธ्เคชเคฆ เคนै เคเคฐ เคเคจเคा เคช्เคฐเคค्เคฏเค्เคท เคฒेเคเคจ เคจเคนीं เคนै, เคฌเคฒ्เคि เคเค เคฌाเคนเคฐी เคต्เคฏเค्เคคि เคा เคตिเคตเคฐเคฃ।
(VivekaVani)
เคเคธเคฒिเค เคเคธे เคช्เคฐเคฎाเคฃ เคฎाเคจเคจे เคฎें เคธाเคตเคงाเคจी เคฐเคी เคाเคคी เคนै।
๐น 6. 1896 เคे เคเค เคต्เคฏाเค्เคฏाเคจ เคฎें เคเคจ्เคนोंเคจे เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคชเคฐ เคตेเคฆाเคจ्เคคिเค เคฆृเคท्เคिเคोเคฃ เคธเคฎเคाเคฏा
เคเคนाँ เคเคจ्เคนोंเคจे เคเค ोเคฐ เคจिเคทेเคง เคो เค
เคต्เคฏाเคตเคนाเคฐिเค เคฌเคคाเคฏा।
(guidingthoughts.blogspot.com)
๐น 7. เคीเคตเคจीเคाเคฐ เคถंเคเคฐ เคे เค เคจुเคธाเคฐ —
“เคตเคน เคฎाเคจเคคे เคฅे เคि เคชเคถु-เคช्เคฐोเคीเคจ เคถเคฐीเคฐ เคो เค
เคงिเค เคถเค्เคคि เคเคฐ เคเคฐ्เคा เคฆेเคคा เคนै।”
(ThePrint)
⚠️ เคตिเคตेเคाเคจंเคฆ เคा เคฆृเคท्เคिเคोเคฃ: เค्เคฏा เคจเคนीं เคฅा?
-
เคเคจ्เคนोंเคจे เคธเคฌเคे เคฒिเค เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคा เคธเคฎเคฐ्เคฅเคจ เคจเคนीं เคिเคฏा
-
เคเคจ्เคนोंเคจे เคถाเคाเคนाเคฐ เคो “เคเคฆเคฐ्เคถ” เคเคนा
-
เคชเคฐ เคต्เคฏाเคตเคนाเคฐिเค เคชเคฐिเคธ्เคฅिเคคिเคฏों เคฎें เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคो เคธ्เคตीเคाเคฐ เคिเคฏा
-
เคตे เคงाเคฐ्เคฎिเค เคเค्เคเคฐเคคा เคฏा “เคญोเคเคจ เคชเคฐ เคจैเคคिเค เคเคคंเค” เคे เคตिเคฐोเคงी เคฅे
-
เคตे เคाเคจเคคे เคฅे เคि เคถ्เคฐเคฎिเค เคตเคฐ्เค เคे เคฒिเค เคेเคตเคฒ เคธเคฌ्เค़िเคฏाँ เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคชोเคทเคฃ เคจเคนीं เคฆेเคคीं
๐ เคुเค เคช्เคฐाเคฎाเคฃिเค เคเคฅเคจ — เค เคฐ्เคฅ เคธเคนिเคค
| เคเคฅเคจ | เค เคฐ्เคฅ / เคธंเคेเคค |
|---|---|
| “เคฎैं เคฌเคนुเคค เคธเค्เคค เคถाเคाเคนाเคฐी เคจเคนीं… เคชเคฐिเคธ्เคฅिเคคिเคฏों เคฎें เคฎांเคธ เคाเคจा เคชเคก़े เคคो เคाเคจเคคा เคนूँ เคि เคฏเคน เค्เคฐूเคฐ เคนै।” | เคเคฆเคฐ्เคถ เคธ्เคตीเคाเคฐ, เคชเคฐ เคต्เคฏाเคตเคนाเคฐिเคเคคा เคญी। |
| “เคฌเคนुเคค-เคฌเคนुเคค เคฎเคเคฒी เคเคฐ เคฎांเคธ เคाเค… เคธเคฌ्เค़ी เคนी เคाเคจे เคตाเคฒे เคฌाเคฌाเคी เคฌीเคฎाเคฐ เคชเคก़े เคฐเคนเคคे เคนैं।” | เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคเคฐ เคถเค्เคคि เคे เคฒिเค เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคा เคธเคฎเคฐ्เคฅเคจ। |
| “เคธเคฌเคो เคถाเคाเคนाเคฐी เคฌเคจा เคฆेเคจा เคธเคนी เคจเคนीं… เคाเคธ เคाเคจे เคธे เคोเค เคฒाเคญ เคจเคนीं เคนोเคคा।” (ThePrint) | เคธเคฌเคे เคฒिเค เคเค เคैเคธा เคเคนाเคฐ เคเคिเคค เคจเคนीं। |
๐ฏ เคเคช เคैเคธे เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเค เคोเค เคे เคฒिเค เคเคธเคा meaning
-
เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเค เคुเคฐु เคญी เคญोเคเคจ เคो rigid เคจिเคฏเคฎ เคจเคนीं เคฎाเคจเคคे
-
เคถเคฐीเคฐ เคเคฐ เคीเคตเคจ-เคชเคฐिเคธ्เคฅिเคคि เคे เค เคจुเคธाเคฐ เคญोเคเคจ เคฌเคฆเคฒเคคा เคนै
-
เคिเคธी เคเค เคเคนाเคฐ เคो เคธाเคฐ्เคตเคญौเคฎिเค “เคเคฆเคฐ्เคถ” เคเคนเคจा เคธเคนी เคจเคนीं
-
เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคो เคชाเคช เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เคि เคเค เคिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी เคเคฐ เคाเคเคฐूเคเคคा เคे เคธाเคฅ เคฒिเคฏा เคเคฏा เคจिเคฐ्เคฃเคฏ เคฎाเคจा เคाเค
-
เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเคเคคा = เคฒเคीเคฒाเคชเคจ + เคाเคเคฐूเคเคคा + เคเคฎाเคจเคฆाเคฐी
๐️ เคเคฏुเคฐ्เคตेเคฆ เคเคตं เคช्เคฐाเคीเคจ เคญाเคฐเคคीเคฏ เคชเคฐंเคชเคฐा เคा เคฆृเคท्เคिเคोเคฃ
-
เคเคฏुเคฐ्เคตेเคฆ เคญोเคเคจ เคो เคเคทเคงि เคฎाเคจเคคा เคนै —
เคाเคนे เคตเคน เคชौเคงों เคธे เคฎिเคฒे เคฏा เคชเคถु-เคเคงाเคฐिเคค เคนो -
เคฌीเคฎाเคฐी, เคเคฎเคोเคฐी เคฏा เคชुเคจเคฐ्เคธ्เคฅाเคชเคจ เคे เคธเคฎเคฏ เคฎांเคธ-เคฐเคธ เคเคฐ เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคो
เคฌเคฒ เคฆेเคจे เคตाเคฒी เคเคทเคงि เคฎाเคจा เคเคฏा เคนै -
เคเคฏुเคฐ्เคตेเคฆ เคฎाเคจเคคा เคนै:
เคो เคเคนाเคฐ เคเคชเคे เคฆोเคท (เคตाเคค-เคชिเคค्เคค-เคเคซ), เค เค्เคจि, เคเคฐ เคเคฐ्เคा เคो เคธंเคคुเคฒिเคค เคเคฐे — เคตเคนी เคธเคนी เคนै -
เคเค เคธ्เคฅिเคคिเคฏों เคฎें เคฎांเคธ เคถเคฐीเคฐ เคो เคคेเค़, เคธเคเคจ เคเคฐ เคค्เคตเคฐिเคค เคชोเคทเคฃ เคฆेเคคा เคนै
เคเคธเคฒिเค เคช्เคฐाเคीเคจ เคถाเคธ्เคค्เคฐों เคฎें เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคो เคชाเคช เคจเคนीं เคเคนा เคเคฏा —
เคฌเคฒ्เคि เคต्เคฏเค्เคคि-เคตिเคถेเคท, เคชเคฐिเคธ्เคฅिเคคि-เคตिเคถेเคท เคा เคตिเคทเคฏ เคฎाเคจा เคเคฏा।
⚠️ เคुเค เคชเคฐंเคชเคฐाเคँ เคถाเคाเคนाเคฐ เค्เคฏों เคธुเคाเคคी เคนैं — เคเคฐ เคฏเคน เคธाเคฐ्เคตเคญौเคฎिเค เค्เคฏों เคจเคนीं
-
เค เคนिंเคธा, เคถुเคฆ्เคงเคคा, เคเคฐ เคธाเคค्เคค्เคตिเคเคคा เคे เคाเคฐเคฃ
-
เคง्เคฏाเคจाเคญ्เคฏाเคธ เคเคฐ เคถांเคค เคीเคตเคจ-เคถैเคฒी เคे เคฒिเค เคนเคฒ्เคा เคญोเคเคจ เค เค्เคा
-
เคฒेเคिเคจ เคนเคฐ เคถเคฐीเคฐ, เคนเคฐ เคเคฒเคตाเคฏु, เคนเคฐ เคฎाเคจเคธिเค เค เคตเคธ्เคฅा เคเค เคैเคธी เคจเคนीं
เคเคธเคฒिเค —
Ancient India เคฎें เคญी "เคเค เคนी เคเคนाเคฐ เคธเคฌเคे เคฒिเค" เคा เคตिเคाเคฐ เคจเคนीं เคฅा।
๐ง เค्เคฏों เคเค เคถเคฐीเคฐों เคे เคฒिเค เคจॉเคจ-เคตेเค "เคธเคนी เคญोเคเคจ" เคนोเคคा เคนै
1. เคชोเคทเคฃ เคธे เคญเคฐเคชूเคฐ เคเคฐ เคเคธाเคจी เคธे เค เคตเคถोเคทिเคค
เคฎांเคธ/เคฎเคเคฒी เคฎें เคเคธे เคคเคค्เคต เคนोเคคे เคนैं เคो เคถเคฐीเคฐ เคคुเคฐंเคค เคเคชเคฏोเค เคเคฐ เคฒेเคคा เคนै —
เคช्เคฐोเคीเคจ, เคเคฏเคฐเคจ, B-เคตिเคाเคฎिเคจ, เคिंเค เคเคฆि।
2. เคเคฒเคตाเคฏु เคเคฐ เคฎेเคนเคจเคค เคธे เคुเคก़ी เค़เคฐूเคฐเคคें
เค ंเคกे, เคชเคนाเคก़ी, เคคเคीเคฏ เคเคฒाเคों เคฎें เคฐเคนเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค
เคเค เคญी เคจॉเคจ-เคตेเค เคธे เค
เคงिเค เคคाเคเคค เคชाเคคे เคนैं।
3. เคเคฒाเค เคเคฐ เคฐिเคเคตเคฐी
เคเคฏुเคฐ्เคตेเคฆ เคเค เคธ्เคฅिเคคिเคฏों เคฎें เคฎांเคธ-เคฐเคธ เคो
เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคॉเคจिเค เคฎाเคจเคคा เคนै।
4. เคंเคคเคฐिเค เคฌुเคฆ्เคงि (Intuitive Eating)
เคเคญी-เคเคญी เคเคชเคा เคถเคฐीเคฐ เคธ्เคตเคฏं เคเคนเคคा เคนै
เคि เคเคธे เค्เคฏा เคाเคนिเค —
เคนเคฒ्เคा? เคญाเคฐी? เคเคฐเคฎ? เคช्เคฐोเคीเคจ?
5. เคฎाเคจเคตीเคฏ เคตिเคตिเคงเคคा เคा เคธเคฎ्เคฎाเคจ
เคนเคฐ เคต्เคฏเค्เคคि เค
เคฒเค เคนै:
เคเคฐ्เคा, เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ, เคเคฐ्เคฎ, เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ, เคीเคตเคจ-เคถैเคฒी — เคธเคฌ เคญिเคจ्เคจ।
๐ เคाเคเคฐूเคเคคा, เคญाเคตเคจा เคเคฐ เคธเคฎ्เคฎाเคจ — เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเค เคญोเคเคจ เคे เคคीเคจ เคธ्เคคंเคญ
-
เคฎเคง्เคฏเคฎเคคा
-
เคुเคฃเคตเคค्เคคाเคชूเคฐ्เคฃ เคธ्เคฐोเคค
-
เคถเคฐीเคฐ เคी เคช्เคฐเคคिเค्เคฐिเคฏा เคชเคฐ เคง्เคฏाเคจ
-
เคृเคคเค्เคเคคा เคเคฐ เคธเคฎ्เคฎाเคจ
-
เค เคชเคต्เคฏเคฏ เคจ เคเคฐเคจा
เคเคฌ เคญोเคเคจ เคธเคเคเคคा เคธे เคฒिเคฏा เคाเคคा เคนै,
เคคो เคตเคน เคธाเคงเคจा เคฌเคจ เคाเคคा เคนै।
๐ฟ เค्เคฏों “เคเค เคเคนाเคฐ เคธเคฌเคे เคฒिเค” เคธเคนी เคจเคนीं
เค्เคฏोंเคि —
-
เคนเคฐ เคถเคฐीเคฐ เค เคฒเค เคนै
-
เคนเคฐ เคเคฐ्เคा เค เคฒเค เคนै
-
เคนเคฐ เคเคฐूเคฐเคค เค เคฒเค เคนै
เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเคเคคा เคा เค
เคฐ्เคฅ เคฏเคน เคจเคนीं เคि เคญोเคเคจ เคเค ोเคฐ เคจिเคฏเคฎ เคฌเคจ เคाเค।
เคฌเคฒ्เคि —
เคญोเคเคจ = เค
เคชเคจे เคถเคฐीเคฐ, เคช्เคฐเคृเคคि เคเคฐ เคเคค्เคฎा เคे เคช्เคฐเคคि เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒเคคा।
๐ง เคเคง्เคฏाเคค्เคฎिเค เคธाเคงเคों เคे เคฒिเค เคญोเคเคจ เคा เคธเคेเคค เคฎाเคฐ्เค
-
เคถเคฐीเคฐ เคी เคญाเคทा เคธुเคจें
-
เคญोเคเคจ เคो เคเค เคชเคตिเคค्เคฐ เค เคจुเคท्เค ाเคจ เคฌเคจाเคँ
-
เคจिเคฏเคฎ เคจเคนीं — เคธाเคงเคจ เคฌเคจाเคं
-
เคธ्เคตเคฏं เคी เคคुเคฒเคจा เคฆूเคธเคฐों เคธे เคจ เคเคฐें
-
เค เคชเคฐाเคง-เคฌोเคง, เคถเคฐ्เคฎ เคฏा เคธाเคฎाเคिเค เคฆเคฌाเคต เคो เคนเคा เคฆें
๐ เคจिเคท्เคเคฐ्เคท — เคถเคฐीเคฐ, เคเคค्เคฎा เคเคฐ เคธเคนी เคญोเคเคจ
เคจ เคคो เคจॉเคจ-เคตेเค เคถ्เคฐेเคท्เค เคนै เคเคฐ เคจ เคนी เคถाเคाเคนाเคฐ “เค เคตเคถ्เคฏ-เคถ्เคฐेเคท्เค ”।
เคธเคนी เคญोเคเคจ เคตเคนी เคนै เคो เคเคชเคे เคถเคฐीเคฐ เคो เคธंเคคुเคฒिเคค, เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคเคฐ เคเคฐ्เคाเคตाเคจ เคฐเคे।
-
เค เคจेเค เคถเคฐीเคฐों เคे เคฒिเค เคจॉเคจ-เคตेเค เคเคตเคถ्เคฏเค เคชोเคทเคฃ เคฆेเคคा เคนै
-
เคเคฏुเคฐ्เคตेเคฆ, เคช्เคฐाเคीเคจ เค्เคฐंเคฅ เคเคฐ เค เคจेเค เคธंเคค เคเคธ เคฌाเคค เคो เคธ्เคตीเคाเคฐ เคเคฐเคคे เคนैं
-
เคถुเคฆ्เคงเคคा เคญोเคเคจ เคฎें เคจเคนीं —
เคเคชเคी เคจीเคฏเคค, เคเคชเคी เคाเคเคฐूเคเคคा เคเคฐ เคเคชเคी เคเคฐ्เคा เคฎें เคนोเคคी เคนै
เคฏเคฆि เคถाเคाเคนाเคฐ เคเคชเคो เคธूเค เคเคฐเคคा เคนै — เคคो เคตเคน เคเคชเคा เคธเคนी เคฎाเคฐ्เค เคนै।
เคฏเคฆि เคกॉเค्เคเคฐ เคเคชเคो เคฎांเคธाเคนाเคฐ เคी เคธเคฒाเคน เคฆेเคคा เคนै — เคคो เคเคธเคธे เคฎुँเคน เคฎोเคก़เคจा เคเคिเคค เคจเคนीं।
เค เคชเคจे เคถเคฐीเคฐ เคा เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคीเคिเค।เค เคชเคจी เคเคค्เคฎा เคो เคชोเคทเคฃ เคฆीเคिเค।เคเคฐ เคญोเคเคจ เคो เคธเคเคเคคा เคธे เคुเคจिเค।








No comments:
Post a Comment